Facebook Menu
Facebook
Sir Winston Fitness
Menu
Overzicht

Nieuws

Alles over e-nummers

27 januari 2017

Meningen verschillen

Iedereen heeft wel een mening over e-nummers en de waarschuwingen vliegen je om de oren. Zijn producten met e-nummers nu gevaarlijk of ongezond? Kun je ze met een gerust hart eten of is het beter om bepaalde e-nummers links laten liggen? Wij zetten de feiten op een rij en geven een toelichting.

Laten we beginnen bij het begin. Om alles in goed perspectief te plaatsen moet je eerst wat meer weten over e-nummers. Wat zijn e-nummers eigenlijk? Waar komen ze vandaan? Waarom zitten e-nummers in onze voeding? In dit artikel vind je alles dat je moet weten over e-nummers!

Wat zijn e-nummers?

E-nummers zijn additieven, stoffen die aan voeding worden toegevoegd. Het systeem van e-nummers is eind jaren 80 geïntroduceerd. Het is bedoeld om consumenten transparant te informeren over ingrediënten die aan hun voeding zijn toegevoegd.
Alle stoffen met een e-nummer zijn door de European Food Safety Authority (EFSA) onderzocht, getest en veilig bevonden. De EFSA stelt ook de ‘dagelijks toegestane dosis’ (ADI) vast. Een aantal jaar geleden heeft de Europese Commissie de EFSA gevraagd om van alle e-nummers opnieuw de dagelijks toegestane dosis vast te stellen. Dit onderzoek wordt naar verwachting in 2020 afgerond. In dit onderzoek worden wetenschappelijke onderzoeken, inzichten en bevindingen over e-nummers meegenomen. In de basis zijn e-nummers uitgebreid geteste en veilig bevonden stoffen. De veiligheidsmarges die EFSA hanteert zijn zeer royaal te noemen.

Zijn e-nummers 100% veilig?

Theoretisch gezien kunnen we niet stellen dat alle e-nummers 100% veilig zijn. Wel voor 99,99%. Over het algemeen hangt dat samen met de dosering. Soms, heel soms, komt het voor dat een e-nummer wordt ingetrokken. Vaak gebeurd dit als een stof in de praktijk in veel hogere doses wordt geconsumeerd waardoor de dagelijks aanbevolen hoeveelheid (ADI) wordt overschreden. Ook kan het voorkomen dat een stof schadelijk blijkt bij een lagere dosering dan eerder vastgesteld. Dit gebeurd maar heel weinig. Nieuwe wetenschappelijke inzichten worden wel degelijk meegenomen in het hele systeem van e-nummers.

Waarom worden e-nummers toegevoegd?

Het antwoord is simpel. E-nummers worden toegevoegd om de eigenschappen van voeding te verbeteren door:
– smaak te geven;
– een aantrekkelijkere kleur te geven;
– een aantrekkelijke textuur te geven;
– om de houdbaarheid te verhogen.
Niet meer en niet minder. E-nummers kun je dan ook grofweg indelen in de volgende groepen:

E100 – 199 Kleurstoffen
E200 – 299 Conserveermiddelen / Voedingszuren
E300 – 399 Anti-oxidanten
E400 – 499 Emulgatoren
E500 – 599 Diverse additieven
E600 – 699 Smaakversterkers
E700 – 799 Conserveermiddelen

Sommige e-nummers hebben meer dan één functie en vallen daarom in meerdere groepen tegelijk. Een volledige lijst van e-nummers met toelichting vind je bijvoorbeeld op wikipedia.

Hoe maken ze e-nummers?

We kunnen onderscheid maken tussen e-nummers die in de natuur voorkomen en e-nummers die synthetisch worden gemaakt. Natuurlijke e-nummers worden gewonnen uit planten en bomen, maar kunnen ook afkomstig zijn van dierlijke bronnen. Bijvoorbeeld uit de veren van vogels, van het vet van varkens of uit luizen. Er zijn ook e-nummers die worden gewonnen uit gesteenten of andere materialen. Tot slot is er ook een groep e-nummers die in planten en dieren voorkomen, maar die synthetisch worden gemaakt.
Synthetische e-nummers komen niet in de natuur voor en worden gemaakt door stoffen kunstmatig te bewerken. Sommige van deze e-nummers worden gemaakt door gebruik te maken van genetisch gemodificeerde organismen (GMO). Dit betekent overigens niet dat het e-nummer zelf genetisch is gemodificeerd. Is dit wel het geval dan moet dit vermeld worden op het etiket van het product.

Is voeding met e-nummers ongezond?

Nee, voeding met e-nummers is niet per definitie ongezond. Water, zuurstof en vitamines hebben bijvoorbeeld ook allemaal een e-nummer en een chemische naam. Dihydrogenium monoxide is de chemische naam van water en natrium ascorbaat is de officiële naam van het jou welbekende vitamine C. Vitamine C is een antioxidant en wordt veel aan eten toegevoegd om bederving tegen te gaan. Je kunt het dan ook terugvinden als het e-nummer 301.
Voeding met veel e-nummers is niet schadelijk of onveilig. De ervaring leert wel dat voeding met veel e-nummers door veel mensen als “minder natuurlijk” van smaak kan worden bestempeld en dat het in de praktijk in veel gevallen teveel vetten en teveel zout bevat. Dit laatste brengt natuurlijk wel aantoonbaar verhoogde gezondheidsrisico’s met zich mee. Het zelf koken met verse natuurlijke ingrediënten geniet wat ons betreft de voorkeur, maar je hoeft niet bang te zijn dat e-nummers schadelijk zijn voor je gezondheid.
Volgens emeritus hoogleraar voedingsleer Martijn Katan is er van één conserveringsmiddel daadwerkelijk intolerantie bekend. Dat is de stof sulfiet (E220 t/m E228). 5% van de astmapatiënten krijgt hier last van. Overmatig gebruik van polyolen (zoetstoffen) heeft een laxerende werking.

Slechte reputatie e-nummers

In de afgelopen jaren hebben bepaalde e-nummers een hele slechte reputatie opgebouwd. De slechte reputatie van bepaalde e-nummers heeft eigenlijk geleid tot een slechte reputatie van alle e-nummers.
Deze reputaties zijn echter zelden met wetenschappelijk onderzoek onderbouwd. Veel onderzoeken die naar stoffen zijn gedaan worden veelal met veel scepsis bekeken door wantrouwende consumenten. Er bestaan ook wel degelijk onderzoeken die schadelijke effecten van e-nummers aantonen. Wat hierbij over het algemeen over het hoofd wordt gezien door consumenten is dat deze stoffen schadelijk zijn bij extreem hoge doseringen. En eigenlijk geldt dit voor een heleboel stoffen. We zullen dit nader toelichten.

Controversiële e-nummers

Schoolvoorbeeld is de smaakversterker E621. Mononatriumglutamaat, ook wel bekend MSG of ve-tsin. Toegegeven, dit klinkt in de oren van een consument al snel chemisch en onnatuurlijk. Mononatriumglutamaat is echter een lichaamseigen stof. Het is één van de aminozuren waar eiwitten uit bestaan die we bij elke maaltijd binnenkrijgen en die ons lichaam gebruikt voor het opbouwen van spieren. Sterker nog, alles wat leeft bevat eiwit en dus ook glutamaat.
E621 wordt veel in verband gebracht met allergieën en overgevoeligheid. Onderzoek heeft uitgewezen dat proefpersonen na maaltijden met E621 of een placebo zich niet beter of slechter voelen. Dit betekent niet dat er kleine groepen mensen bestaan die wel degelijk overgevoelig zijn voor E621. Deze overgevoeligheid voor E621 is echter heel zeldzaam.

E507 is zoutzuur en iedereen weet dat dit (in geconcentreerde vorm) gevaarlijk is voor ogen, huid e.d. door verbrandingen. Maar zoutzuur is ook een lichaamseigen stof die in je maag zit en waarmee je je voedsel verteert. De hoeveelheden die aan je eten toegevoegd worden zijn verwaarloosbaar met de hoeveelheid die je maag produceert.

E290 is koolzuur, ook wel bekend als CO2 en ook wel bekend als de prik in je frisdrank. Je hebt een CO2 melder in je huis hangen omdat als de lucht meer dan 10% CO2 bevat je bewusteloos kan raken en kan sterven. Maar je lichaam produceert zelf ook 24 uur per dag koolzuurgas. En van een spaatje rood is ook nog niemand doodgegaan. Wel van teveel water drinken in een te korte tijd trouwens; watervergiftiging. Je nieren kunnen maar gesproken 8 tot 10 liter vocht uitscheiden normaliter.

Het sleutelwoord in de hele discussie is dus dosering. En wat die dosering betreft hoef je je geen zorgen te maken over e-nummers. Schadelijke gevolgen treden op bij onmenselijke hoge consumptie van e-nummers.

Ont-e-nummeren

Door de groeiende antipathie voor e-nummers zijn diverse producenten begonnen met het ‘ont-e-nummeren’ van hun producten. E621/MSG wordt uit bouillonblokjes, kruidenmixen, chips, soep en andere producten gehaald. Maar deze producten hebben wel smaak nodig. Producenten voegen nu natuurlijke aroma’s toe zoals specerijen en gistextracten. Deze bevatten ook gewoon E621, maar dat hoeft dan niet expliciet op de verpakking vermeld te worden.
De ont-e-nummering leidt in de praktijk tot minder transparantie. Als je overgevoelig bent voor bepaalde stoffen of als je bepaalde e-nummers wilt ontwijken, bijvoorbeeld omdat je vegetarisch of veganistisch bent dan heb je in de toekomst dus een probleem. Ook mensen die vanuit hun religie bepaalde voeding willen mijden krijgen een grote uitdaging. We kunnen rustig stellen dat het ont-e-nummeren van onze voeding echt een stap achteruit is.
Door een onafhankelijke voorlichting over dit onderwerp hopen we wat meer duidelijkheid te creëren voor consumenten. Heb je nog vragen over dit onderwerp dan horen we deze graag.

Bronnen:

Sir Winston Fitness
Voedingscentrum
Wikipedia
Voedings Mythes Martijn Katan

- Sir Winston Fitness Blog -
Tips voor een gezonder leven

  • 2 keer per maand
  • Exclusieve tips
  • Als eerste op de hoogte
Ja, ik wil de gratis tips